|
Deze pagina bevat enkele vaktermen. Helaas ontbreekt de plaats om ze uit
te leggen.
Bekostiging van de apparatuur
De apparatuur werd bekostigd uit donaties, een klein
beetje subsidie en af en toe verhuurden we apparatuur onder andere op
schoolfeestjes, en bijvoorbeeld om de toespraken te versterken bij de onthulling
van een standbeeld. We hielden ook wel 'ns een speciale actie: bijvoorbeeld: "Bergen voor
Bergoa, Bergoa
voor bejaarden", waaruit we onze eerste Revox A77 bekostigden. Later kregen we
ook een flinke subsidie uit een landelijke collecte van het Zonnefonds, waarvan
we eindelijk goede afspeel-recorders (weer Revox A77's) en snelstart draaitafels
konden aanschaffen.

Verhuur van de apparatuur op een schoolfeest van Rijksscholengemeenschap
Noord Kennemerland in 1973. Links op de rug gezien Koos Knip, midden Ruud
Stammis (met dikke wang wegens kort daarvoor verwijderde verstandskies), rechts
Adrie Boxmeer. De eerste jaren
De eerste jaren hadden we twee taperecorders: een UHER afspeelrecorder en een
UHER Royal de luxe C als opnamerecorder; en een draaitafel (Lenco).
Jaap Knip had een simpel mengpaneel gebouwd, en leende zijn UHER uit en ook Ron
Driessen leende zijn recorder (ik meen een Grundig) en andere apparatuur uit o.a zijn buizen
eindversterker "Nytone NS-12".
Regietafel
Toen de "Culturele Raad Noordholland" naar een ander gebouw verhuisd was,
kregen wij meer kamers ter beschikking. Een voormalige archiefkast werd
omgebouwd tot spreekcel; met eierdozen aan de muur. En we bouwden een nette U-vormige regietafel
(van een soort maxi-Meccano) waarin
links twee afspeel-recorders, in het midden het mengpaneel en de opname
recorder (een UHER Royal de Luxe C) en rechts twee draaitafels een plekje
kregen.

De eerste speciaal gebouwde regietafel, voorjaar 1970. Op de linker box staat
denk ik de "zakjes-automaat" die nooit echt gebruikt is, en op de rechter box
staat een monofoon orgeltje met Lego-blokjes als toetsen dat Koos Knip gebouwd
had. [de foto is denk ik gemaakt door Bouk Bliekendaal]
Van deze regietafel bouwden we later een versie die steviger was. Daarbij zat
bijvoorbeeld de tafel waar de draaitafels in zaten aan de muur vast, zodat de
platen niet meer oversprongen als je door de kamer liep.
Later was er ook een aparte draaitafel met een dikke naald voor de 78
toerenplaten; Theo Geels had die op de kop getikt.
5 kanaals UHER mengpaneeltje
We hadden in die U-vormige regietafel eerst een UHER 5 kanaals mengpaneeltje,
zonder toonregeling. Daar hadden we zelf iets naast gebouwd dat intercomfuncties en dergelijke vervulde.
Aan de microfoonschuif zat een touwtje dat aan de andere kant aan een
micro-schakelaar zat die een "stilte opname" lamp bediende . De UHER royal de luxe hadden
we achterover hellend ingebouwd, zodat je makkelijk bij de knoppen kon. Dit was achteraf toch niet
zo'n goed idee, omdat daardoor de lagers van het apparaat al heel snel geheel
versleten raakten.
Als extra toevoeging aan dit mengpaneel bouwde Theo Geels verschillende versies
van een limiter.

Maart 1972 - inmiddels is de nieuwe recordertafel klaar. De UHER Royal de
luxe C staat weer rechtop. Het UHER 5 kanaals mengpaneeltje is nog steeds in
gebruik. Er is een modulatiemeter gebouwd (door Theo Geels) met een
logaritmische schaal. De buizen eindversterker is denk ik voor een
galmveer/plaat. Het buizenradiootje was hard nodig, omdat we vaak naar Radio
Veronica luisterden. Ook waren we begonnen de ruimte een kleurtje te geven; iets
van bruin en oranje?
Witte mengpaneel
Toen het 5 kanaals UHER mengpaneel helemaal niet meer voldeed, bouwden we zelf een 9 kanaals
mengpaneel, het "witte" mengpaneel. We hebben hier aan gebouwd met
Jaap Knip, Koos Knip, Theo Geels en ikzelf (ik hoop dat ik niemand vergeet). Het zag er aan de bovenkant best
netjes uit, met een witte formica plaat en schuin gedeelte met o.a. een klok en
de VU meter. Op ieder ingangskanaal zat een tweebands toonregeling. Het
had allerlei intercomfuncties, en later ook een afstandbediening voor de Revox A77 opname-recorder.

Januari 1973 - Het witte mengpaneel. Er is een net bakje gemaakt voor nog te
draaien en reeds gedraaide bandjes. Het eerste ingangskanaal heeft nog geen
toonregeling. Later zou er rechts van de schuiven nog een tweede kolom
drukknoppen bij komen (o.a. voor de afstandbediening van de Revox A77), en
rechts van de modulatiemeter zouden ook meer lampjes komen. Een simpel cassette
recordertje was ingebouwd om jingles af te spelen. Alleen de technici hadden een
sleutel waarmee ze het mengpaneel konden aanzetten. Ook ligt er een stopwatch
en een magneetje om kleine stukjes opname mee te wissen.
Het witte mengpaneel had echter behoorlijk veel last van kuren. Vanaf het begin had
het al last van "lange golf" instraling op de MD voorversterkertjes van
de draaitafels. Hiervan hadden we vooral 's avonds (als het donker was) last:
als je een plaat draaide zat er de muziek of spraak van een of andere Russische
zender doorheen. Verder zaten er tweedehands telefoonrelais in die slecht contact
maakten en de solderingen werden erg slecht. Ook had het in het begin nogal last van overspraak: als je een schuif dicht had staan, kwam het geluid er toch doorheen.
Bovendien: als de koelkast aansprong, hoorde je een vette klik in de opname.
Uiteindelijk hebben we het maar zo gemaakt dat tijdens een opname de koelkast met
een relais uitgeschakeld werd (dat was soms echter een uur achter elkaar, zodat
de koelkast dan begon te ontdooien!).
12 kanaals PA mengpaneel
| Uiteindelijk hadden we zo genoeg van alle kuren van het
witte mengpaneel (ik meen vooral Ron Groothuis) dat we
een standaard 12 kanaals PA mengpaneel (was het een MM 1202 van Soundcraft?) gekocht hebben. Deze had veel
minder functionaliteit, maar in ieder geval wel een goed geluid. |
|

Het gekochte 12-kanaals mengpaneel in gebruik in de Karel de
Grootelaan. |
Grijze mengpaneel
Daarna is er weer een nieuw ambitieus project gestart om zelf een mengpaneel te
bouwen (ik studeerde inmiddels elektrotechniek op de HTS). Dit mengpaneel werd
opgebouwd uit modules: de ingangskanalen (ik denk 12) en diverse andere functies waren
los insteekbaar. Het was een project dat zich over vele jaren uitstrekte.
Als
eerste maakten we een zeer stevig (en dus loodzwaar) ijzeren frame van 2 X 2 cm
kokerbalkjes. De modules werden bij iemand op het werk gefreesd en gemoffeld, en
zagen er dus erg netjes uit (zie de detailfoto rechts boven op alle pagina's). De
printjes voor de ingangskanalen kochten we kant en klaar bij iemand in Alkmaar. Printjes voor de intercom- en afstandbedieningsfuncties
heb ik gemaakt toen ik inmiddels in Enschede woonde (dat was vanaf 1978). Daarna
heeft Rob Hoogcarspel het geheel samengebouwd, dat deed hij in 1983 in het kader van een
MTS stage. Dit mengpaneel heeft toen vanaf 1984 enkele jaren gewerkt in de nieuwe studio
aan de Karel de Grotelaan. |